Pięciornik piaskowy (Potentilla arenaria )

Niska bylina wieloletnia (5–15 cm wysokości), tworząca zwarte, gęste kępki lub darni. Liście szarozielone lub popielate, gęsto pokryte gwiazdkowatymi włoskami, co nadaje im srebrzysty odcień – dolne zwykle 5-listkowe, górne 3-listkowe.
Kwiaty jasnożółte, pięciopłatkowe, średnicy ok. 0,5–1 cm, pojawiają się od kwietnia/maja do czerwca.
Roślina typowo kserotermiczna – lubi suche, nasłonecznione murawy, piaszczyste zbocza, skałki i murawy napiaskowe. Dobrze znosi suszę i ubogie gleby.
W ogrodzie naturalistycznym lub skalnym świetnie sprawdza się jako niska okrywa lub element suchych rabat. Jest miododajna i atrakcyjna dla owadów zapylających.
Na poziomie całego kraju pięciornik piaskowy jest pospolity na suchych murawach, piaskach i skałach wapiennych. Na Podkarpaciu i Mazurach raczej rzadki. Nie jest objęty ochroną gatunkową ani nie figuruje na krajowej Czerwonej liście roślin jako zagrożony.
Gatunek charakterystyczny dla ciepłych, suchych siedlisk.

Piszesz Kasiu, że to bylina w Polsce raczej rzadka... wiki twierdzi inaczej, że w Polsce jest rozpowszechniona z wyjątkiem pogórza i gór

Ja ostatnio spotkałam pięciornik na spacerze - w granicach Płocka - na stanowisku suchym z dużą ekspozycją na slońce...acz pewności, który to pięciornik nie mam, może piaskowy, może wiosenny - oba zresztą się ze sobą krzyżują


(fot. 5.04.2026)

Ta informacja o nieczęstym występowaniu powiązana jest z zanikaniem naturalnych stanowisk, też z Internetu, ale z zagranicznych źródeł na nasz temat. Obszary leśne i łąkowe są orane regularnie i niszczy się nie tylko siewki drzew, ale także naturalnie występujące gatunki, nawet takie wszędobylskie i wydawałoby się odporne "wydmowe". Na terenie pojezierza spotkałam łąkę takich pięciorników tylko w jednym miejscu.
Przemierzam teren regularnie i dlatego bez wątpliwości podałam tą informacje. Może w innych rejonach jest lepiej. Jeśli tak jest, to poproszę o korektę notatki. Póki co, zrobilam korektę po swojemu.

Po ponownym przeanalizowaniu tematu:

Na poziomie całego kraju pięciornik piaskowy jest pospolity na suchych murawach, piaskach i skałach wapiennych. Nie jest objęty ochroną gatunkową ani nie figuruje na krajowej Czerwonej liście roślin jako zagrożony.

Sformułowania o tym, ze te pięciorniki nie są pospolite pojawiają się sporadycznie w starszych lub regionalnych źródłach:
Czerwone listy wojewódzkie – np. w województwie opolskim (Czerwona lista roślin naczyniowych województwa opolskiego) jest oznaczony jako VU (narażony). W niektórych regionach (np. południowo-zachodnia Polska) jest rzeczywiście rzadszy. Pisano „rzadko spotykany” w konkretnym powiecie czy na danym obszarze (np. w niektórych publikacjach z Podkarpacia czy Mazur).
Jest tez możliwa pomyłka z bardzo podobnymi gatunkami, np.:
-Pięciornik wiosenny (Potentilla neumanniana) – ten jest naprawdę nieczęsty (zwłaszcza na zachodzie kraju).
- Pięciornik skalny (Potentilla rupestris) – ten jest już rzadki i zagrożony.